نخستین سالگرد کودتای نافرجام ترکیه/ آغاز دورانی جدید

[ad_1]

لفظ «کودتای نافرجام» برای اتفاقاتی که در شب ۱۵ جولای یک سال قبل در ترکیه رخ داد رسا نیست.زلزله شاید؟ شوک؟ انفجار؟یک سال از آنچه در همه جا به‌عنوان کودتای نافرجام ترکیه خوانده می‌شود، گذشته است. به گزارش همشهری، در سالگرد این اتفاق اما ترکیه‌ای که با آن روبه‌رو هستیم هیچ شباهتی با ترکیه قبل از آن شب تابستانی در سال ۲۰۱۶ ندارد. شاید اکنون با ۲ترکیه مواجه هستیم: ترکیه قبل و ترکیه بعد از کودتایی که مانند زلزله یا انفجاری این کشور را در داخل و خارج تغییر داد و همه ابعاد این کشور از اجتماع و اقتصاد گرفته تا سیاست خارجی زیر سایه آن قرار گرفت. بدون شک ۱۵ جولای اتفاقی در تاریخ ترکیه به‌حساب می‌آید. در ترکیه‌ای که کودتا در آن بی‌سابقه نبوده و چند بار نظامیان قدرت را از دولت دمکرات به زور سرنیزه تصاحب کرده‌اند. آمدن مردم به خیابان‌ها برای حفظ پایه‌های دمکراسی یک اتفاق تاریخی بوده است. اما از آن زمان رجب طیب اردوغان و اطرافیانش دست به یک پاکسازی و تسویه‌حساب گسترده در این کشور زدند که این کشور را به یک فضای دوقطبی شدید برد. وضعیت اضطراری در ترکیه که پس از این کودتا برقرار شد همچنان ادامه دارد و دولت این کشور می‌تواند به راحتی هر فرد مظنونی را همچنان به جمع حدود ۱۷۰ هزار بازداشت و زندانی این کشور پس از کودتا اضافه کند. با وجود گذشت یک سال از کودتا هنوز هم هر روز در گوشه و کنار این کشور افرادی به اتهام دست داشتن در کودتا بازداشت می‌شوند. اتهام ‌افراد می‌تواند از استفاده کردن از یک اپلیکیشن تا پیدا کردن اثر انگشت‌شان روی کتابی نوشته فتح‌الله گولن متفاوت باشد. حدود ۱۴۰هزار نفر در ارتباط با این کودتا از کارهایشان برکنار شده‌اند و این جریان همچنان با برقراری وضعیت اضطراری ادامه دارد. معاون نخست‌وزیر ترکیه اعلام کرده که طی یک سال گذشته دولت این کشور کنترل حدود هزار شرکت خصوصی این کشور را در اختیار گرفته و آنها را به اتهام ارتباط با جنبش گولن تصاحب کرده است. موج جدیدی از دستگیری‌ها هم در آستانه نخستین سالگرد کودتای نافرجام ترکیه آغاز شده است. چند روز قبل مقام‌های این کشور حکم بازداشت ۱۰۵ نفر از کار‌کنان سابق شورای پژوهش و کارشناسان فناوری اطلاعات را صادر کردند. آنها یک سال پس از کودتا متهم شده‌اند که به لحاظ فناوری از کودتای نافرجام پشتیبانی کرده‌اند. همچنین طی هفته اخیر ۴۳ نفر در دفتر نخست‌وزیری ترکیه به اتهام دست داشتن در کودتا دستگیر شده‌اند. کار به جایی رسید که پلیس ترکیه هفته گذشته ۸ فعال سرشناس حقوق بشر ازجمله ایدیل اسر، مسئول سازمان عفو بین‌الملل در ترکیه را بازداشت کرد. اکثر این افراد به اتهام ارتباط با جنبش فتح‌الله گولن یا «خدمت» بازداشت یا از کارشان برکنــــــار شده‌اند اما با وجود تلاش بسیار آنکارا، گولن که همچنان به‌عنوان متهم اصلی این کودتا معرفی می‌شود در آمریکا به سر می‌برد. او که طی یک سال قبل بارها دست داشتن در کودتا را رد کرده، در آستانه سالگرد این اتفاق هم گفته است از آمریکا فرار نمی‌کند اما اگر واشنگتن به استرداد او رأی بدهد این مسئله را می‌پذیرد. ۱۵ جولای خیابان در مقابل ۱۵ جولای کاخ نهادهای بین‌المللی و جامعه‌جهانی طی یک سال گذشته بارها از دولت ترکیه به‌خاطر سرکوب مخالفان به بهانه کودتا انتقاد کرده‌اند. طی یک سال اخیر مخالفت‌ها با دولت ترکیه شدت بیشتری پیدا کرده است. نمونه بارز آن تظاهرات اخیر مخالفان با راهپیمایی از آنکارا تا استانبول طی ۲۵ روز بود که کمال قلیچداراوغلو، رهبر حزب جمهوریت خلق آن را با وجود تهدیدهای مقام‌های دولت این کشور رهبری کرد. اردوغان و دیگر مقام‌های این کشور قلیچداراوغلو و شرکت‌کنندگان در این راهپیمایی را به‌عنوان حامیان کودتاگران و تروریست‌ها توصیف کرده‌اند. قلیچداراوغلو، این تظاهرات را پس از آن شروع کرد که معاون این حزب به اتهام دست داشتن در کودتا به ۲۵ سال حبس محکوم شد. معترضان می‌گویند اصول جمهوری و دمکراسی در ترکیه ازجمله استقلال دستگاه قضایی از بین رفته است. این گردهمایی یک بیانیه ۱۰ ماده‌ای داشت. در این بیانیه هرچند کودتای نافرجام ترکیه محکوم شده اما در آن به دو ۱۵ جولای اشاره شده است: ۱۵ جولای خیابان یا مردم در مقابل ۱۵ جولای کاخ یا دولتی‌ها. در این بیانیه آمده است:‌ ایستادگی مجلس ترکیه و مقاومت مردم در مقابل کودتاگران موجب پیروزی قانون اساسی و دمکراسی در کشور شد. به این ۱۵ جولای خیابان می‌گوییم. ولی حزب حاکم ۱۵ جولای را فرصتی برای خود دید و در آن با برقراری وضعیت فوق‌العاده وظایف مجلس ترکیه غصب شد. به این ۱۵ جولای کاخ می‌گوییم. دوران سیاست خارجی جدید طی یک سال اخیر و در سایه کودتای نافرجام، سیاست خارجی ترکیه هم دچار تغییرات بسیار شده است. مقام‌های اروپایی به‌شدت از سیاست دولت ترکیه در یک سال اخیر انتقاد کرده‌اند و تنش میان دو طرف بالا گرفته است. دولت هلند هفته گذشته اعلام کرد که معاون نخست‌وزیر ترکیه نمی‌تواند برای سخنرانی به این کشور برود. آلمان هم درخواست رئیس‌جمهور ترکیه برای سخنرانی مقابل ترک‌تبارها را رد کرده بود. همچنین دولت اتریش جلوی ورود یک وزیر اقتصاد ترکیه را که قصد داشت در مراسم سالگرد کودتای نافرجام در جمع ترک‌های مقیم اتریش سخنرانی کند، گرفت. روز گذشته رجب طیب اردوغان، رئیس‌جمهور ترکیه در مصاحبه با بی‌بی‌سی به اتحادیه اروپا تاخت و اعلام کرد که این اتحادیه با سیاست غیرشفاف درباره مسئله پیوستن ترکیه به این اتحادیه، وقت آنکارا را تلف می‌کند. او گفت: اگر اتحادیه اروپا صریح بگوید ما نمی‌توانیم ترکیه را بپذیریم خیالمان راحت خواهد شد و سراغ طرح‌های بعدی می‌رویم. او همچنین زمانی که خبرنگار بی‌بی‌سی بسته شدن ۱۶۰ رسانه و برکناری ۲ هزار و ۵۰۰ روزنامه‌نگار این کشور را پس از کودتا یادآور شد، این آمار را زیر سؤال برد و گفت: تنها ۲ روزنامه‌نگار واقعی هم‌اکنون در زندان‌ هستند. مقام‌های آمریکا هم با وجود به قدرت رسیدن ترامپ همچنان درخواست و آرزوی دیرینه دولت ترکیه یعنی استرداد گولن را نپذیرفته‌اند و اسناد ارائه شده از سوی دولت ترکیه را ناکافی می‌دانند. دولت ترکیه طی یک سال اخیر همواره آمارهای نهادهای حقوق بشر را زیر سؤال برده است و برکناری‌ها و بازداشت‌‌های گسترده را حق مسلم خود دانسته است. تنها رأی‌گیری پس از کودتای ترکیه یعنی همان همه‌پرسی قانون اساسی برای افزایش اختیارات قانون اساسی اما پیام واضحی داشت. اردوغان و یارانش با ۵۱ درصد آرا در این همه‌پرسی اعلام پیروزی کردند اما شاید هیچ وقت پاسخ «نه» ۴۹ درصد مابقی جمعیت این کشور را به‌حساب نیاوردند. اردوغان و حزب عدالت و توسعه در همه سال‌های اخیر که قدرت را در این کشور در اختیار داشته‌اند این حجم مخالفان را تجربه نکرده‌اند. یک‌سال اخیر و حوادث ریز و درشت آن نشان داد که لفظ «کودتای نافرجام» برای نیمه‌شب تابستانی ۱۵ جولای ۲۰۱۶در ترکیه رسا نیست. ترکیه در یک سال اخیر تحولی بزرگ‌تر و عمیق‌تر از یک «کودتای نافرجام» را تجربه کرده است.

پایگاه خبری الف – آخرین عناوین سیاسی :: نسخه کامل

[ad_2]

لینک منبع

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *